Wat Outlast ons leert over teams, psychologische veiligheid en volhouden
Al heel mijn leven ben ik geprikkeld door avontuur.
Dicht bij de natuur zijn.
Bewegen.
Mensen observeren die hun leven wijden aan iets dat groter is dan comfort.
Risico. Outdoors. Natuur.
Een heerlijke combinatie, toch?
Vandaag vind je die verhalen overal. Op Netflix en andere platformen.
Op aanraden van een vriendin keek ik Outlast.
En ik zat op het puntje van mijn zetel.
Het toont genadeloos wat teams écht doen
wanneer het moeilijk wordt
wanneer kaders ontbreken.
De opzet is simpel. De uitkomst niet.
Een groep individuen, vreemden voor elkaar, wordt gedropt in de wildernis van Alaska.
Hun eerste opdracht moet snel gaan.
De zon zakt.
De kou komt op.
De tijd tikt.
Ze moeten zich opsplitsen in vier teams.
Vanaf dat moment zijn ze volledig op zichzelf aangewezen.
Het spel is meedogenloos eenvoudig:
het team dat als laatste overblijft, wint.
Mensen vallen af door:
mentale uitputting
fysieke uitputting
ziekte en ondervoeding
En dan is er nog een vierde manier.
De hardste.
Verstoting.
Wie door het team wordt uitgesloten, heeft twee opties.
Stoppen.
Of aankloppen bij een ander team en hopen dat vertrouwen nog mogelijk is.
Wie stopt, vuurt een vuurpijl af.
Een zichtbaar signaal: weer iemand minder.
De inzet?
Eén miljoen dollar.
Te verdelen onder het team dat als laatste overblijft.
Weinig regels.
Veel geld.
Een vijandige omgeving.
Koude. Honger. Competitie.
Een zotte cocktail.
Twee strategieën. Twee wereldbeelden.
Wat mij vooral opviel: teams kiezen al heel snel een richting.
En die keuze bepaalt alles wat volgt.
Strategie 1: macht en verzwakking
Deze teams denken in win-lose.
Hoe maken we de anderen zwakker om zelf te winnen?
Er wordt gestolen.
Bedrogen.
Gechanteerd.
Vernield.
De blik gaat naar buiten.
Altijd naar de ander.
Altijd naar controle.
Altijd elimineren.
Strategie 2: weerbaarheid en samenwerking
Deze teams denken anders.
Hoe blijven wij sterk?
Taken worden verdeeld.
Systemen gebouwd.
Energie bewaakt.
Beslissingen gedeeld.
De focus gaat naar binnen.
Op zichzelf.
Op samenwerking.
Op volhouden.
Als kijker zie je twee totaal verschillende menselijke reacties
op exact dezelfde druk
onder exact dezelfde omstandigheden.
Hier gaat het niet over overleven. Hier gaat het over veiligheid.
Outlast is een vergrootglas op teamgedrag onder druk.
Op emoties.
Psychologie.
Leiderschap.
Teamontwikkeling.
In teams waar angst en wantrouwen de toon zetten, zie je altijd hetzelfde patroon:
- een dominante leider neemt over
- ja-knikkers en pleasers volgen
- spanningen worden niet uitgesproken
- mensen trekken zich stil terug
- en uiteindelijk: stille exits
Rationeel denken maakt plaats voor alternatieve realiteiten en complotdenken
om gedrag te verantwoorden.
Psychologische veiligheid ontbreekt volledig.
Niemand durft twijfels te benoemen.
Niemand durft risico te nemen.
Niemand durft spreken uit angst voor gevolgen.
Commanderen en toestemming vragen worden de norm.
Initiatief nemen wordt zeldzaam.
Overleven wordt individueel.
Wantrouwen en angst heersen.
In het andere team gebeurt iets fundamenteel anders.
Er wordt overlegd.
Iedere stem telt.
Beslissingen worden samen genomen.
Verschillende invalshoeken worden onderzocht
om zo dicht mogelijk bij de waarheid te blijven.
Warm in communicatie.
Hard op grenzen.
Dat is psychologische veiligheid op volwassen niveau.
De echte les
Zet mensen onder druk.
Neem zekerheid weg.
Verhoog de inzet.
Psychologische veiligheid bepaalt niet of er spanning ontstaat.
Ze bepaalt hoe teams ermee omgaan.
Teams winnen niet door anderen te verzwakken.
Ze overleven door een veilige omgeving te creëren en eigenaarschap te nemen over de situatie.
Wat teams hier concreet uit kunnen leren
Psychologische veiligheid betekent: spreken zonder angst, eerlijkheid zonder repercussies en duidelijke grenzen zonder theater.
1. Duidelijke normen
Zonder kaders ontstaat chaos.
In Outlast maken teams hun eigen regels.
Hun eigen kader.
Bij voetbal is het helder:
een afgebakend veld
één bal
twee doelen
duidelijke regels
Juist daardoor wordt het spel begrijpelijk en interessant.
Onduidelijke normen creëren:
- politiek
- paranoia
- pleasers
- survivalmodus
- onrust
- jaloezie
- angst
Wat moet bereikt worden en tegen wanneer, is niet onderhandelbaar.
Hoe iemand dat binnen die kaders realiseert, is zijn of haar verantwoordelijkheid.
Duidelijkheid creëert autonomie.
Gebrek aan kader creëert onveiligheid.
2. Gelijkwaardigheid in gesprek
Iedereen mag spreken.
Elke stem wordt gehoord.
Ook wanneer het schuurt.
Juist dan.
Zodra spreken wordt afgestraft, sterft veiligheid.
Wanneer angst heerst, is het project gedoemd.
Zonder veiligheid stopt leren.
3. Vertrouwen als valuta
Trust comes on foot, but leaves on horseback.
Vertrouwen verdien je langzaam.
Je kan het verliezen in één move.
Leiderschap is geen titel. Het is gedrag.
De groepsdynamiek is altijd een spiegel van het leiderschap.
De leider:
- zet de toon
- bewaakt consequent grenzen
- bekrachtigt gewenst gedrag
- gaat eerst
- neemt het risico om vertrouwen te winnen
Mensen kopiëren gedrag.
Gedrag wordt systeemgedrag.
Wat een groep tolereert, krijgt ze meer.
Cultuur is niet wat op de muur hangt.
Cultuur is wie de norm mag bepalen.
En wie gevolgd wordt.
Teams falen zelden door gebrek aan talent.
Ze falen wanneer het onveilig wordt.
De vraag is dus niet:
hebben we sterke mensen?
Maar:
hebben we een omgeving gebouwd waarin sterke mensen kunnen blijven én floreren?
